Mediteren George Langenberg

Met heel je hart aanwezig zijn

Op de site ekhartyoga.com kun je met me mee mediteren. Ik begeleid daar verschillende zitmeditaties en elke drie weken komt er een nieuwe oefening online. Ik deel daar stukjes van mijn ervaring op het pad van meditatie. Zie deze oefeningen als een handreiking om telkens weer de beweging terug te maken naar het zitkussen. Juist omdat je meditatie beoefening niet inwisselbaar is voor iets anders.

Zo vaak zie ik dat mensen stoppen met mediteren omdat hun beoefening verschraalt. Ze zijn dan beland op een opgedroogd stuk grond waar niets wil groeien. Dat kan anders. Ik hoop dat mijn oefeningen je zullen inspireren. Alsof het gras onder je voeten weer fris en sappig aanvoelt. Opdat je weer met je voeten in de modder kunt staan en ervan kunt genieten.

Wanneer we tijd nemen om te mediteren hebben we vaak een streven naar de helderheid en kalmte die heilzaam aanvoelt. Tegelijkertijd weet je ook dat je rust en stilte niet zomaar kunt aanzetten. Er is geen stilte-knopje wat je aan kan klikken. Stilte ervaren is mogelijk maar het vergt oefening en er zijn verschillende paden die je daarnaartoe leiden.

Nieuwsgierige aandacht

Kun je de aandacht op jezelf richten? Nieuwsgierige aandacht waarmee je nauwkeurig onderzoekt wat er gebeurd in jouw binnenwereld. Nieuwsgierige aandacht bij wat je voelt in je lichaam? In eerste instantie merk je misschien dat het helemaal niet rustig aanvoelt. Dat  je aan het kibbelen bent met jezelf en overal op wilt reageren. En wanneer je lichaam onrustig of onprettig aanvoelt wil je daarvan weg.

Tot je ontdekt dat je ook bij de adem kan aansluiten, vanaf dan fungeert de adembeweging als een anker voor de mind. Natuurlijk zwiept je aandacht nog vaak heen en weer. Maar het volgen van de adembeweging helpt je te kalmeren. Je kunt telkens weer terugkomen bij het volgen van de ademhaling. Je blijft gadeslaan wat er van moment tot moment gebeurt. Afdwalen hoort er gewoon bij. Je kunt telkens weer aanleggen bij je veilige anker.

Vriendelijkheid

Naast het in-trainen van je opmerkzaamheid of “aandachts-spier” kun je zelf nog iets doen om bij de onrust of het ongemak in jezelf aan te sluiten. Je kunt iets veranderen aan de manier waarop je aandacht geeft. Mediteren gaat namelijk nooit lukken als je streng of streberig bent. Mediteren is een zachte vaardigheid. Nu kun je vriendelijk en zacht opmerken wat je van moment tot moment ervaart. Kun je vriendelijke aandacht direct op jezelf richten?

Kun je dan zelfkritiek herkennen en het gewoon daarbij laten? Dat wil zeggen zonder jezelf nogmaals te veroordelen over het hebben van negatieve gedachten. Ruimte geven aan de onrust, de pijn in je lichaam of ongemakkelijke emoties. Emoties laat je naar de oppervlakte komen, je kunt ook deze met zachtheid waarnemen.

Welke ervaringen je ook hebt, wat er ook gebeurt. Nieuwsgierig onderzoekend, dicht bij de zintuigelijke ervaring. Kun je blijven voelen? Kun je het denken en de emoties gadeslaan? Je hebt een stapje terug gedaan en bent mindful aanwezig. In de directe ervaring die elk moment anders kan zijn. Je bent non-reactief aanwezig. Hier en nu, in dit moment.

Mindfulness

Mindfulness put uit de Boeddhistische traditie van inzichtmeditatie, de techniek wordt ook wel “zitten in open aandacht” genoemd.

Welke vorm van meditatie je ook beoefent, er zal altijd een aspect van mindfulness in verweven zitten. Dat betekent dat je aandacht geeft aan wat er nu is. Dat je verzacht bij het herkennen van de oncontroleerbaarheid van de denkgeest. Als je dat niet doet, wordt mediteren een frustrerende oefening. Je houdt het niet vol en je zit jezelf in de weg. Je knalt uit de oefening.

Ik kan iedereen een aanbevelen om een mindfulnesstraining te volgen. Daar leer je niet alleen bovenstaande basisvaardigheden als eerste stapjes om te leren mediteren. Het kan ook inzichtelijk zijn in een traject van zelfontwikkeling. Want je leert meer over je eigen gedachtenpatronen. Je ziet je eigen reactiviteit onder spanning en stress. Op de website Ekhartyoga.com geef ik online een mindfulnesstraining, dit is de link:

Echter heb je de kans hebt om een training te volgen in een groep, dan zal dat een andere ervaring zijn dan een online cursus. In een groep wordt je persoonlijk begeleidt en wekelijks bevraagt de trainer jou op je oefenervaring.

Mediteren George Langenberg

Concentratie meditatie versus zitten in open aandacht

Yogameditatie is ongeveer 180 graden anders dan een mindfulness-meditatie. Tijdens een mindfulnessoefening zit je in open aandacht maar wanneer je raja yoga oefeningen doet dan zal dat eerder een techniek van concentratiemeditatie zijn. Dan richt je je volledige concentratie op een object van aandacht.

Objecten van aandacht kunnen zijn, de ademstroom, het punt tussen de wenkbrauwen, de punt van de  neus, de navel, de vlam van een kaars, de locatie van de chakra’s, maar ook de energetische kwaliteit van de afzonderlijke chakra’s etc.

Met je concentratie scherp en éénpuntig gericht wordt je één met het object van aandacht. Je merkt dan dat alle andere ervaringen daaromheen wegvallen. Als de zintuiglijke ervaringen zich terugtrekken ervaar je een grote stilte. Dan ben je gefocussed en is er vooral bliss.

Mediteren en pranayama

In de raja yoga combineren we concentratie-meditatie met pranayama oftewel ademhalingsoefeningen. Prana is de vitale energie in je lichaam. Het is de levensvonk voelbaar in elke hartslag. Prana zorgt ervoor dat je cellen zich blijven vernieuwen. Dat je je lichaam kunt verwarmen. Dat je bewust bent. Prana manifesteert zich overal, niet alleen in je lichaam ook in de natuur.

Als je de ademhaling leert controleren kun je bewuster werken met de prana in het lichaam. Het beoefenen van een gecontroleerde ademhaling is één van de krachtigste technieken om de meditatie energetischer te ervaren en hoor je onder begeleiding te leren. Beheers je de juiste techniek, dan heb je meer controle over de adem. Met de juiste concentratie ga je sneller naar verstilling in de mind. Ademhalingsoefeningen zijn bijzonder krachtig en hebben een bewustzijnsverruimend effect.

Wanneer we dit effect in de meditatie opnemen ben je meer gewaar van de prana die in het lichaam stroomt. Je kunt je aandachtsveld vergroten en bent je bijvoorbeeld gewaar van de kosha’s. Dit zijn de grotere velden van aandacht en bewustzijn die voorbij gaan aan het fysieke lichaam. Met de juiste pranayama oefeningen ga je sneller naar een diepere vorm van yoga-meditatie.

Heartfulness

Je kunt mediteren voor kalmte. Je kunt zitten om een stapje terug te nemen bij een overload aan stress of emoties. Je kunt ook mediteren voor een hoger doel. Omdat je Verlichting nastreeft zoals de Boeddha in het Achtvoudig Pad heeft onderwezen of om Zelf Realisatie te bereiken zoals dat in de yoga traditie door Patanjali is beschreven. In de spirituele Kriya yoga die ik beoefen zijn compassie en devotie, de echte hart-openers die mijn attitude helpen verzachten.

Mediteer je al wat langere tijd, breng dan met regelmaat je aandacht met eens naar het hartchakra. Laat je meditatie-beoefening niet alleen een opmerkzaamheids of concentratie-oefening zijn. Blijf contact maken met wat je voelt in de borstkas. Het hart is de plek waar we vriendelijkheid en compassie kunnen laten stromen. Met een vriendelijke glimlach kun je de warmte van die hartskwaliteiten belichamen. Om dan weer met zachte ogen je blik naar binnen te kunnen richten, om steeds helderder te gaan zien wat je op dat moment ervaart.